طریقه پیوند زدن صحیح گیاهان ، لوازم پیوند زدن مناسب برای گیاهان و فواید پیوند


در این مطلب ضمن بررسی بیولوژیکی و فیزیولوژکی پیوند ، به طریقه پیوند زدن صحیح گیاهان ، لوازم پیوند زدن و نیز فواید پیوند برای گیاهان پرداخته خواهد شد .


بررسی پیوند گیاهان از نظر بیولوژیکی و فیزیولوژیکی


می دانیم که برای اتصال و جوش خوردن دو گیاه با یکدیگر باید گیاه پایه و گیاه پیوندک هم زمان با هم رشد کرده و

بی آنکه ما بین آن ها هیچ نوع و مقدار بخار ، مایع یا جامدی قرار داشته باشد ، کاملاً به هم بچسبند .


پل رابطی که در نباتات علفی مورد پیوند ایجاد می شود نوعی سنجش پارانشیمی تولیـد شده است . همچنین پل رابط

میان نباتات خشبی که توسط سلول های مولد انجام می شود یک لایه نسجی است که مانند کامبیوم نرمال درخت ،

تولید آوند نموده و در بیرون ، آوندهای آبکشی را شکل می دهد . ( خدمات باغبانی)


این گونه است که وصل شدن آوند ها از پایه به پیوند اتفاق می افتد .


جوش خوردن دو بخش گیاه پیوندی در نباتات یک لپه به طور معمول امکان پذیر نیست اما پیوند در نباتات دو لپه با

رعــایت نکـات دقیق آن امری حتمی و بدیهی است . ( خدمات باغبانی)



هم جنس بودن گیاه پایه و پیوندک


در طریقه پیوند زدن رعایت نکاتی که در بالا بیان شد برای پیوند زدن کافی نیست . ( خدمات باغبانی)


دو گیاه پایه و پیوندک باید در طبقه ی مولده ی خود نیز تجانس و قرابت داشته باشند .


رعایت اصـول پیوند در طریقه پیوند زدن و دقت به موجودیت تجــانس دو گیاه پیوندی باعث افزایش عمر گیاه

پیوندی می شـود .


نکته : در بعضی گیاهان و درختان رعایت تجانس نیز باعث پیوند مورد قبول نمی شود .


مثلاً پیوند دو گیاه متجانس (ژانر) مثل درخت سیب و گلابی به طور معمول انجام نمی شود و در صورت وقوع نیز عمر

درخت بسیار کوتاه می باشد .


یا به عنوان مثال پیوند دو درخت سیبی که یکی دارای چوب نرم و دیگری دارای چوب سخت باشد ممکن نیست .

(خدمات باغبانی)




اثرات متقابل گیاه پایه و پیوندک بر هم و خروجی آن -

طریقه پیوند زدن


1- در بعضی از درختان ، پس از عمل پیوند ، رنگ برگ ها مورد تغییر واقع می شود .


به عنوان مثال پیوند گوجه فرنگی با گوجه آمریکایی موجب تیره شدن رنگ برگ ها می گردد . ( خدمات باغبانی)


2- پس از پیوند صحیح ، میزان مقاومت گیاه پیوندی نسبت به بیماری ها و نیز سرما افزایش می یابد .

( خدمات باغبانی)


3- کاهش یا افزایش میزان عمر گیاهان دیگر اثر پیوند زدن است . تجربیات نشان می دهد که در برخی پیوند ها عمر

گیاه پیوندی افزایش قابل توجه گرفته و در برخی گیاهان عمر گیاه پیوندی بسیار کم شده است . ( خدمات باغبانی)



انتخاب گیاه پایه مناسب - طریقه پیوند زدن


در این قسمت به بیان نکاتی پیرامون ویژگی های مورد نظر برای گیاه پایه و پیوندک خواهیم پرداخت .

(خدمات باغبانی)


1- انتخاب مناسب و صحیح گیاه پایه باید شرایط زیر را داشته باشد . (طریقه پیوند زدن)


مقاومت به سرما : توجه به میزان مقاومت گیاه پایه برای پیوند زدن در مناطق گرمسیری با اهمیت نبوده واین نکته را

باید درانتخاب گیاه پیوندی مناسب در مناطق سردسیری مورد توجه قرار داد .


در مناطق سردسیری که نیاز به پیوند گیاه وجود دارد لازم است تا گیاه پایه مقاوم تر از پیوندک باشد . عدم رعایت این

نکته (مقاوم تر بودن پیوندک به گیاه پایه) موجب خشک شدن ریشه گیاه پایه پیوندی می شود .


2- فراوانی وجود گیاه پایه : گیاه پایه بهتر است از نوعی باشد که تکثیر آن راحت و کم هزینه باشد . (طریقه پیوند زدن)

( خدمات باغبانی)


3- مقاوم در برابر بیماری : مقاوم بودن گیاه پایه پیوندی در برابر انواع بیماری و آفات نیز یک نکته ی حائز اهمیت

است .

به عنوان مثال ، در برخی گیاهان ، با توجه به زندگی آفات بر روی ریشه ی گیاه ، باید نسبت به انتخاب گیاه

پایه پیوندی دقت شود . (طریقه پیوند زدن)


4- سهولت پیوند زدن : در برخی از گیاهان ، عمل پیوند زدن بسیار نیاز به دقت دارد . مثلاٌ در بعضی از گیاهان ، پوست

به راحتی از چوب جدا نمی شود و این کار عمل پیوند را با سختی رو به رو می کند . (طریقه پیوند زدن)

( خدمات باغبانی)


5- اندازه و نوع ریشه ی پایه گیاه پیوندی : گیاهانی که از ریشه ی سطحی و مستحکم برخوردار باشند نسبت به

گیاهان با ریشه ی ضعیف و عمودی مرجح می باشند . (طریقه پیوند زدن)( خدمات باغبانی)


6- گیاه پایه از نوع پاجوش ده نباشد : گیاهان و نباتاتی که پاجوش فراوان تولید میکنند اساساً برای استفــاده به

عنوان گیــاه پایه پیوندی مناسب نیستند . علت آن این است که گیاه پایه که پاجوش زیاد تولید می کند موجب ضعف

گیاه پیوند خورده می شــود . (طریقه پیوند زدن)( خدمات باغبانی)


7- تطابق گیاه پایه پیوندی با خاک کشت شده (طریقه پیوند زدن)( خدمات باغبانی)



انتخاب پیوندک مناسب - طریقه پیوند زدن


1- متجانس بودن پیوندک با گیاه پایه پیوندی که در بالا گفته شد .


2- لازم است تا پیوندک یکساله باشد . عملیات پیوند زدن در پاییز را باید با انتخاب شاخه های آن سال انجام داد .


عمر پیوندک نباید از یک سال تجاوز کرده باشد اما این پیوندک باید به طور کامل رسیده باشد . ( خدمات باغبانی)


3- لازم است تا پیوندک از بین شاخه های گل یا شاخه های میوه دهنده از مادر انتخاب شود .


4- تهیه ی پیوندک از بخش میانی شاخه بهتر است چون جوانه های بخش بالایی معمولاً ضعیف بوده و جوانه های

پایینی نیز کــم محصول هستند . ( خدمات باغبانی)


5- برای انجام پیوند بهاره از درختان دارای استراحت کامل ، لازم است تا پیوندک پس از شروع زمان استراحت و پیش

از بیـدار شدن پایه ی مادر از دوره ی خواب زمستانی تهیه شود . ( خدمات باغبانی)


6- پیوندک و پایه گیاه پیوندی باید در درجه فعالیت حیاتی واحد بوده باشند .


تهیه ی پیوندک - طریقه پیوند زدن


تهیه ی پیوندک در پیوند اسکنه آسان تر از تهیه ی آن از پایه است .


این بدان معنی است که شــاخه ای که نهایتاً 10 سانتی متر و دارای 2 تا 3 جوانه در انتهای بالاترین قسمت باشد مورد

انتخـاب قرار گیرد، بخش زیرین آن را در طول چهار تا پنج سانتی متر از دو جهت متقابل تراشیده شود .
( نگهداری فضای سبز)


نکته : این تراش باید به صورت مورب و مایل به هم صورت گیرد .




طریقه پیوند زدن صحیح گیاهان - طریقه پیوند زدن


1- جهت پیوند پیوندک بر روی گیاه پایه پیوندی لازم است تا لبه های شکاف انتهایی توسط چاقوی پیوند زنی و یا

دستگاه مخصوص پیوند اسکنه از یکدیگر باز کرده و پیوندک را در داخل آن گذاشت . ( نگهداری فضای سبز)


پیوند اسکنه بسیار برای پیوند در درختان خانواده سوزنی مثل خانواده کاج سوزنی مورد استفاده است .


2- در برخی از گیاهان مثل آزاله طریقه ی پیوند زدن بر خلاف نوع بـالا گفته صورت می گیرد . به این معنا که جای

شکــاف دادن پایه گیاه پیوندی ، پیوندک را شکاف می دهند . ( نگهداری فضای سبز)


3- پیوند تاجی : شاخه را از درخت جدا نموده و بر رو انتهای پایه گیاه پیوندی قطع شده به صورت افقی زیر پوست

ساقه قـــرار داد می شود .( نگهداری فضای سبز)


4- پیوند نیمانیم : این پیوند که به پیوند انگلیسی نیز نامیده می شود معمولاً در محیط غیر گلخانه ای صورت می گیرد

در این نوع پیوند تا نهایت امکان لازم است تا پایه گیاه پیوندی و پیوندک دارای قطر مساوی باشند .

( نگهداری فضای سبز)


انواع پیوند نیمانیم



ساده : در صورتی که پایه گیاه پیوندی و پیوندک دارای یک قطر یک اندازه باشند ، انتهای هر دو آن ها را به صورت

مورب به قسمتی که سطح مقطع در حدود 2 تا 3 سانتی متر باشد برش داده و دو مقطع را روی هم قرار داده و با

ریسمان می بندند و سپـــس آن را چسب می زنند .( نگهداری فضای سبز)


شکاف دار : در این مدل ، پایه گیاه پیوندی و پیوندک را به صورت عمودی شکاف می دهند . هنگام قرار دادن لبه ها بر

روی یکـدیگر ، آن ها را به صورت زبانه درون شکاف دیگری می گذارند . این امر سبب افزایش استحکام پیوند می گردد


5- پیوند رومیزی : این نوع پیـوند ، پیوند نیمانیمی است کـــه پایه ی قلمه بدون ریشه بوده و عمل پیوند زدن بر

روی میز صــورتمی گیرد .( نگهداری فضای سبز)


6- پیوند ترصیعی : این پیوند جز یک تفاوت شبیه پیوند اسکنه است . در پیوند ترصیعی ایجاد شکاف فقط در پایه

گیاه پیوندی انجام نشده و نیز تکه ای از پوسته و چوب را از داخل پایه بیرون می آورند .( نگهداری فضای سبز)


7- پیوند جانبی : در این نوع پیوند ، بدون آنکه انتهای پیوندک را قطع نمایند ، آن را در بخشی از قسمت جانبی آن

وصل می کننــد .


8- پیوند قاشی : این پیوند در زمان خواب زمستانی درختانی صورت می گیرد که پوست نمی دهند . ترتیب انجام این

نوع پیــوند به صورت زیر می باشد :


اول : شاخه ای با قطر یک تا دو و نیم سانتی متر را به عنوان پیوندک انتخاب می نماییـم .


دوم : این شاخه را با زاویه 45 درجه برش می دهیم .


سوم : از 2.5 سانتی متر بالای جوانه یک برش مورب به سمت پایین در درون ساقه زده شده و این برش تا اول آن

ادامه پیدا می کند.


چهارم : در پایه گیاه پیوندی نیز برش هایی شبیه پیوندک می زنیم .


پنجم : پس از کندن بخش های زائد ، پایه و پیوندک را با هم جفت می کنند .


ششم : محل پیوند را با چسب پیوند می پوشانیم .


نکته : روی جوانه نباید چسب زده شود ولی بهتر است تا آن قسمت را با خاک پوشاند تا خشک نشود .


9- پیوند مهاری :در مواردی که شاخه های بزرگ روی درخت وجود دارند که دارای زاویه کم با تنه ی درخت می باشند

صورت می گیرد.

( خدمات باغبانی)


10- پیوند مجـاورتی انتهایی : در این نوع پیوند ، انتهـای پــایه را قطع کـرده و شبیه انتهای پایه در پیوند نیمانیـم

تراش می دهیم .

( خدمات باغبانی)


11- پیوند مجاورتی جانبی : در این نوع از پیوند ، در نقطه از طول ساقه ی پایه و پیوندک ، مقداری از پوست درخت را

توسط چاقوی پیوند زنی تراشیده بـه صورتی که چوب پیوندک و پــایه در سطـح آن از یک لایه سلول های طبقه

مولده پوشیده شده ظاهــر گردد .

سپس آن ها را بسته و توسط چسب می پوشانیم . ( نگهداری فضای سبز)


12- پیوند مجاورتی کمانی (شکمی) : در این نوع از پیوند ، در نقطه ی مورد نظر روی پایه ، دو شکاف عمود بر هم که

نسبت به شاخه یکی عرضی و یکی در امتداد طول شاخه ی ساقه قرار می گیرد ایجاد می نمایند .


13- پیوند گیاهان تیغی : گیاهان تیغی یا کاکته گیاهانی هستند که بنا بر اقلیم و شرایط مختلف دچار ریزش برگ ها

شده اند ولی هنوز سـاقـه ی آن ها سبز و گوشتـی و نرم است . در گیــاهان تیغی ، پیوند موجب تغییر فصل گل دهی

و تغییر در ظاهر گیـاه می گردد .


14- پیوند شکافی جانبی : این نوع از پیـوند شبیـه پیوند ترصیعی بوده و تنها تفاوت آن این است که در پیوند جانبی ،

به جــای آنکه بخشی از پایه را به صورت عمودی درآوریم آن را به صورت مایل شکاف می دهند .


15- پیوند جانبـی زیر پوست : شبیـه پیونـد تـاجی اسـت بـا این تفاوت که در انتهای پایه از سه سمت بالا ، چپ و

راست توسط یک شکاف افقی و عمودی پوست پایه را به طول چهار تا پنج سانتی متر بریده و از بده جدا می نماییم .


16- پیوند نیمانیم جانبی : در این نوع از پیـوند ، پیـوندک را مانند پیـوند نیمانیم تهیه و بخـشی از پوست پایه را به

طـول دو تا سه سانتی متر برداشته و شکافی در چوب پایه ایجاد می نماییم . ( نگهداری فضای سبز)


17- پیوند پلی : این پیوند برای حفاظت از درختان آسیب دیده توسط جوندگان در فصل زمستان صورت می گیرد .

(شبیه پیوند نیمانیم جانی است.)


18- پیوند شکمی : در این نوع از پیـوند ، پیـوندک که تنهـا یک جوانه است را در نقطه ی اختیاری از ساقه ی پایه زیر

پوست قـــرارمی دهند .


19- پیوند لوله : در این نوع از پیوند ، پوست درخت را به شکل استـوانه ای یـا لوله ماننـد با طول سه تا چهار سانتی

متـر دارای یک جوانه جدا کرده و دور ساقه ی پایه قرار می دهیم . ( خدمات باغبانی)



لوازم پیوند زدن


به طور کلی لوازم پیوند زدن شامل لوازم زیر است :


داسک ، قیچی باغبانی ، اره ی کوچک و بزرگ ، چاقوی پیوند زنی ، داس مخصوص در پیوند اسکنه ، ریسمان و انواع

چسب پیــوند .


شرایط ریسمان مورد نیاز - لوازم پیوند زدن


1- ریسمان باید در برابر تابش نور آفتاب و رطوبت تا حدی مقاوم باشد . (لوازم پیوند زدن)


2- ریسمان بـاید تا حد قابل قبولی قابلیت ارتجـاعی (کشی) داشته بـاشد تا در زمان نمو و رشـد گیـاه مانعی برای

گیاه ایجاد نکنـد . (لوازم پیوند زدن)


3- ریسمان نباید به اصطلاح آب برود . برخی از ریسمان ها در هنگام تماس با آب کوتاه می شود که این امر مانع رشد

گیاه می شود . (لوازم پیوند زدن)


4- ریسمان باید به اندازه ی کافی محکم باشد و زود پاره نشود . (لوازم پیوند زدن)



انواع ریسمان جهت پیوند (لوازم پیوند زدن)


1- ریسمان پشمی : این ریسمان جهت انواع پیـوندهای نازک و متوسط مورد استفـاده قرار می گیرد . عدم نفوذ

رطوبت و خاصیــت کششی از ویژگی های این نوع از ریسمان است .


2- ریسمان پنبه ای (علفی و یا پوست پاره ای) : در پیوند زدن درختان ضخیم تری که رشد قطری آن ها کم است مورد

استفــاده قرار می گیرد .


عدم نفوذ رطوبت در آن و خاصیت کم کششی از ویژگی های این ریسمان است . ( خدمات باغبانی)


چسب پیوند (لوازم پیوند زدن)


به طور کلی چسب پیوند باید دارای شرایط و خواص زیر باشد :


1- چسب پیوند باید در برابر گرمای نور خورشید مقاوم بوده و آب نشود .


2- ترکیب کردن چسب پیوند باید به صورتی انجام شود که در برابر سرما ترک نخورد .


3- لازم است تا چسب پیوند از انعطاف کافی برخوردار باشد تا بتوان آن را به راحتی بر روی شکاف ها استفاده نمود .


4- باید غیر قابل نفوذ نسب به آب و هوا باشد .


5- چسب پیوند باید استاندارد بوده باشد تا باعث سوزاندن پوست درخت نشود . ( خدمات باغبانی)



طرز تهیه ی چسب پیوند (لوازم پیوند زدن)


به طور کلی مواد تشکیل دهنده ی چسب پیوند شامل موارد زیر است .


صمغ ، سقز ، قیر ، زفت ، موم ، پیه ، روغن کتان ، پارافین ، دوده ، گل افرا ، الکل و تربانتین .


نکته : درصد و میزان ترکیب هر کدام بسته به نوع استفاده متفاوت است .


نکات استفاده از چسب پیوند (لوازم پیوند زدن)


1- در محل مورد نظر برای استفاده از چسب پیوند را باید بدون فوت وقت از چسب پیوند استفاده نمود .


2- از چـسب پیوند بـاید در محـل مورد نظـر زیاد استفاده نمود که بـه هیچ وجه راه نفوذی بـاقی نماند .


3- استفاده از چسب پیوند در انتهای پیوندک نیز الزامی است .


4- در موارد استفاده از چسب پیوند گرم ، باید نسبت به اضافه نبودن گرمای آن دقت کافی را داشت .

(خدمات باغبانی)


فواید پیوند


1- در گیاهانی که امکان تکثیر آن ها با قلمه زدن و یا پاجوش وجود ندارد ، این تکثیر از طریق ژنتیکی (پیوند زدن)

انجام می گردد . (فواید پیوند)


2- پیوند برای درختان مسنی کـه قسمت بـالایی آن خشـک گردیده اما از ریشه ی خوبی برخوردار است مفیـد است .

(فواید پیوند)


3- پیوند زدن برای درختان ضعیفی که مقدار ریشه ی کمی دارند از طریق پیوند کردن شــاخه ی ریشه دار به تنه می

توان به میـزان جذب شیره ی خام کمک نمود . (فواید پیوند)


4- بازپروری درختانی که توسط جوندگان مورد آسیب واقع شده اند از طریق پیوند زدن امکان پذیر است .

(فواید پیوند)


5- در مواقعی که گیــاه امکان جذب مواد غذایی را به دلایل اقلیمی ندارد می توان با پیونـد زدن به جذب مواد غذایی

کمـک نمود . (فواید پیوند)


6- تنظیم میزان ضعف و قدرت گیاه با استفاده از پیوند امکان پذیر است . (فواید پیوند)


7- در بـرخی از درختـانی کـه نر یا مـاده بودن آن ها در غـالـب باغ اهمیـت دارد (مثل درخت پسته) پیوند مورد

استفاده می باشد . (فواید پیوند)


8- در گیاهانی که به غیر از پیوند ایجاد می شوند ، پیوند باعث افزایش باروری آن ها می شود . (فواید پیوند)


9- پیوند زدن در محیط آزمایشگاهی برای اصلاح میوه کاربرد دارد . (فواید پیوند)


10- پیوند زدن در برخی از درختان موجب افزایش باروری می گردد . (فواید پیوند)


11- پاجوش زیاد در برخی از درختـان موجب ضعـف در گیــاه می شود که از طریق پیوند زدن می توان به حفظ و

مراقبت گیاه کمـک نمود . (فواید پیوند)



سامانه جامع خدمات فنی و تأسیساتی کارنید ارائه دهنده ی بیش از 160 خدمت تخصصی و ساختمانی است که

خدمات فضای سبز و باغبانی یکی از آن هاست .


شما می توانید به سه روش زیر ثبت سفارش خود را انجام دهید :


1- ثبت سفارش آنلاین از طریق سایت www.karneed.com


2- ثبت از طریق اپلیکیشن (قابـل دانلود در اپ استورها)


3- تمــاس بـا خــط ویــژه ســفــارشـات 49272-021


گرد آوری در واحد تولید محتوای کارنید